MELODIA VÀ NHỮNG NHẠC TRƯỞNG, NGHỆ SĨ PIANO

Vài dòng về hãng Melodia!

Hãng Melodia được thành lập theo quyết định của Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô vào năm 1964 thay vì Phòng thu âm Liên Bang Xô Viết có trước đó. Nó được hợp nhất các phòng thu âm khắp lãnh thổ trên liên bang Xô Viết ở Moscow, Leningrad, Tallinn, Riga, Vilnius, Tbilisi, Almaty và Tashkent.
Nghiễm nhiên, Melodia trở thành 1 hãng thu âm độc quyền sản xuất đĩa hát tại Liên Xô và sở hữu tiềm năng tạo ra những sản phẩm âm nhạc lớn nhất thế giới.
Trong gần 30 năm tồn tại, Melodia đã thực hiện và phát hành 1 núi phần mềm bao gồm cả nhạc cổ điển, dân gian và nhạc pop, cũng như văn học và lịch sử.
Dự án lớn nhất do Melodia thực hiện trong những năm tồn tại là những bản thu với Dàn nhạc Giao hưởng Hàn Lâm Liên Xô cùng nhạc trưởng Evgeny Svetlanov mang tên “Tuyển tập nhạc giao hưởng Nga” kéo dài 25 năm.
Tuyển tập với hàng trăm giờ bao phủ các kiệt tác của những nhạc sỹ Nga như Mikhail Glinka, Pyotr Tchaikovsky, Alexander Borodin, Nikolai Rimsky-Korskov, Modest Mussorgsky, Sergei Rachmaninoff, Alexander Scriabin, Igor Stravinsky, Alexander Dargomyzhsky, Milia Balakireva, Alexandra Glazunov, Sergei Taneyev, Anatoly Lyadov. Bổ xung vào đó còn có những tác phẩm nhỏ lẻ của các nhà soạn nhạc Nikolai Medtner, Anton Arensky, Vasily Kalinikov, Sergei Lyapunov…
Trong số đó phải kể đến 27 bản giao hưởng của Nikolai Myaskovsky với sự góp mặt của Dàn nhạc Liên Bang Xô Viết và nhạc trưởng Evgeniy Svetlanov.

Một nhạc trưởng khác cũng liên tục ra sân trong màu áo của Melodia là Gennady Rozhdestvensky.
Thời gian đầu ông chỉ huy dàn nhạc Đài phát thanh truyền hình Liên Xô sau đó chuyển sang thành lập Dàn nhạc của Bộ văn hóa Liên Xô. Chính dàn Bộ Văn Hóa sau này đã trở thành dàn độc quyền của Melodia. Điểm mạnh của Gennady Rozhdestvensky là ngoài việc trình diễn những tác phẩm kinh điển, già trẻ gái trai ai ai cũng biết, ông liên tục tìm tòi và trình làng những quả hàng lạ, lần đầu tiên ra mắt bạn yêu nhạc Liên Xô như Anton Bruckner, Jean Sibelius, Arthur Honegger hay các bản giao hưởng và Ba lê của Sergei Prokofiev.

Sát cánh với hai “cơ thủ” trên, còn 1 người thứ 3, cũng dạng 1 chín, 1 mười. Đó là Yevgeny Mravinsky.
Ông được coi là người độc quyền tất cả các sáng tác của Dmitry Shostakovich. Cùng Dàn Giao hưởng Leningrad, Melodia cho ra đời vô vàn các bản thu live từ phòng hòa nhạc Lenigrad, Moscow và cả những lần công diễn ở nước ngoài.

Nhạc trưởng tạm hòm hòm, quay sang nghệ sỹ biểu diễn. Không hãng thu âm nào có được đội ngũ nghệ sĩ độc tấu khủng khiếp như Melodia.
Về Piano, phất cờ số 1 là Svyatoslav Richter. Ông được công nhận là “người phiên dịch” âm nhạc hàng đầu của Johann Sebastian Bach.
Theo sát đít ông là Emil Gilels, người đã thu âm gần như toàn bộ các bản Sonata của Ludwig van Beethoven, nghệ sĩ biểu diễn nhạc lãng mạn sáng giá nhất.
Ông vua về nhạc Skryabin – nghệ sỹ Vladimir Sofronitsky chắc chắn ở vị trí thứ ba. Sofronitsky theo dân đồn có thể tiến xa hơn nếu như ông không chỉ bó mình trong 4 bức tường phòng thu và các phòng hòa nhạc nhỏ.
Về nữ, Tatyana Nikolaevna được coi là nghệ sỹ biểu diễn yêu thích nhất của Dmitry Shostakovich và các Sonata của ông có sự tham gia của Tatyana luôn được coi là tài sản vô giá cho các anh em găm phần mềm Melodia.
….
Nói chung viết về mấy chục năm hoạt động của anh bạn Melodia thì hết ngày.
Chốt hạ lại là 1 câu chuyện chẳng liên quan.

Những năm gần đây, Melodia tuy đã ngừng hoạt động thu âm và ra chương trình mới nhưng cũng như các trung tâm hải ngoại của Việt Nam như Làng Văn, Thanh Lan,… vẫn thì thụp tái bản và móc ra những bản thu âm cổ xưa mà họ giữ bản quyền.
Năm 1978, một nhạc trưởng nổi tiếng của Liên Xô Kirill Kondrashin đã không quay về phục vụ Tổ Quốc Xô Viết sau chuyến lưu diễn ở Hà Lan.
Yên vị, ông nhận ngay chức chỉ huy dàn nhạc Concertgebouw, Amsterdam. Thật không may, Kirill mất sớm do căn bệnh ung thư năm 1981.
Sau khi ông thoát ly, toàn bộ các tác phẩm do Kirill chỉ huy lập tức bị cấm tái bản hay phát hành mới. Tuy nhiên, vài năm gần đây, có thể do đói, có thể do kinh tế thị trường mở, Melodia bắt đầu tung ra các CD gồm những tác phẩm của Gustav Mahler, Dmitri Shostakovich trước đây bị cấm đoán.
Nhưng nói chung CD vẫn là CD.
Dù sao LP vẫn ngon hơn nhiều.
P/S: LP trên hình đậm chất ECO mang tính minh hoạ, không liên quan đến bài viết.